Cận thị ở trẻ em đang ngày càng gia tăng và trở thành mối quan tâm lớn của nhiều bậc phụ huynh. Nếu không được phát hiện và kiểm soát kịp thời, cận thị có thể tiến triển nhanh, ảnh hưởng lâu dài đến thị lực và chất lượng cuộc sống của trẻ. Bài viết dưới đây sẽ giúp phụ huynh hiểu rõ hơn về nguyên nhân, cách chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa cận thị ở trẻ em.
1. Nguyên nhân gây cận thị ở trẻ
Cận thị xảy ra khi nhãn cầu của trẻ dài hơn bình thường theo trục trước – sau, khiến các tia sáng hội tụ trước võng mạc thay vì đúng trên võng mạc. Do đó, trẻ nhìn rõ các vật ở gần nhưng các vật ở xa lại bị mờ.
Cận thị ở trẻ có thể do:
Cận thị bẩm sinh
Cận thị mắc phải: liên quan đến cường độ học tập cao, đọc – viết ở khoảng cách gần trong thời gian dài, tiếp xúc nhiều với thiết bị điện tử (điện thoại, máy tính, tivi), ít hoạt động ngoài trời.
Hiện nay, một số phương pháp như kính áp tròng đa tiêu và thuốc nhỏ mắt (atropine nồng độ thấp, gel pirenzepine hoặc cyclopentolate) đã được chứng minh có khả năng làm chậm tiến triển cận thị ở trẻ. Tuy nhiên, thuốc nhỏ mắt có thể gây một số tác dụng phụ như mờ nhẹ, nhạy cảm với ánh sáng, cảm giác ngứa hoặc khó chịu, vì vậy cần được chỉ định và theo dõi chặt chẽ bởi bác sĩ chuyên khoa mắt.
Việc kết hợp đeo kính đúng số và sử dụng thuốc nhỏ mắt phù hợp cho thấy hiệu quả tích cực trong kiểm soát cận thị ở trẻ em.
2. Chẩn đoán cận thị ở trẻ em
Phần lớn trẻ em không tự phàn nàn về thị lực của mình. Phụ huynh thường chỉ phát hiện khi thấy trẻ có những biểu hiện như:
Nheo mắt khi nhìn xa
Thường xuyên lại gần tivi, bảng viết hoặc đồ vật
Khó nhìn rõ các vật ở khoảng cách xa
Khi nhận thấy các dấu hiệu trên, phụ huynh nên đưa trẻ đến bác sĩ nhãn khoa để được kiểm tra mắt đầy đủ. Theo khuyến cáo, trẻ nên được khám mắt định kỳ vào các mốc quan trọng:
Khi 6 tháng tuổi
Khi 3 tuổi
Trước khi vào lớp 1
Việc này đặc biệt quan trọng nếu trẻ có tiền sử gia đình bị cận thị hoặc các bệnh lý về mắt.
3. Điều trị cận thị ở trẻ em
Khi được chẩn đoán cận thị, trẻ cần:
Đeo kính đúng số, phù hợp với tình trạng khúc xạ của mắt
Thay đổi loại kính khi trẻ lớn hơn và độ cận thay đổi
Được hướng dẫn cách sử dụng và bảo vệ mắt đúng cách
Các nghiên cứu cho thấy, kết hợp kính mắt (đặc biệt là kính hai tròng hoặc kính kiểm soát cận thị) với thuốc nhỏ mắt atropine có thể giúp mắt thư giãn từ bên trong và làm chậm quá trình tăng độ cận, mang lại triển vọng tích cực cho thị lực lâu dài của trẻ.
4. Cận thị ở trẻ có thể phòng ngừa không?
Nếu trẻ không bị cận thị bẩm sinh, phụ huynh hoàn toàn có thể giúp làm chậm hoặc hạn chế sự tiến triển của cận thị bằng các biện pháp sau:
Cho trẻ khám mắt sớm và định kỳ
Đảm bảo trẻ đeo kính đúng số, không đeo kính sai độ
Nhận biết sớm các dấu hiệu nhìn mờ ở khoảng cách xa (khoảng vài feet, tương đương hơn 1 mét)
Tăng cường hoạt động ngoài trời – đây là yếu tố đã được nhiều nghiên cứu chứng minh có tác dụng phòng ngừa cận thị
Hạn chế thời gian sử dụng thiết bị điện tử, cân đối thời gian học tập – nghỉ ngơi
Ngồi học đúng tư thế, đủ ánh sáng
Bổ sung các thực phẩm giàu vitamin A tốt cho mắt
Bên cạnh đó, sự quan tâm sát sao của phụ huynh và thầy cô giáo trong việc phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường về thị lực đóng vai trò rất quan trọng trong việc bảo vệ đôi mắt khỏe mạnh cho trẻ.
Bệnh viện Mắt Hà Nội khuyến cáo phụ huynh nên đưa trẻ đi khám mắt định kỳ để được tư vấn và xây dựng phương pháp kiểm soát cận thị phù hợp, giúp trẻ phát triển thị lực tốt và bền vững.
Bài viết tham khảo nguồn: webmd.com
Đặng Hương – CTXH
