Tết Nguyên đán là thời điểm sinh hoạt, vui chơi, di chuyển và nấu nướng diễn ra nhiều hơn thường ngày. Không khí lễ hội sôi động, các hoạt động sum họp gia đình, dọn dẹp nhà cửa, chế biến thực phẩm và tham gia các hoạt động giải trí ngoài trời khiến nhịp sống trở nên tất bật, náo nhiệt hơn. Tuy nhiên, chính sự gia tăng các hoạt động này cũng làm nguy cơ tai nạn sinh hoạt tăng cao, trong đó chấn thương mắt là một trong những tình trạng thường gặp tại các cơ sở y tế mỗi dịp Tết. Nhiều trường hợp tổn thương mắt xảy ra do những tình huống rất quen thuộc trong đời sống hằng ngày nhưng lại dễ bị chủ quan, dẫn đến hậu quả ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực nếu không được xử trí kịp thời và đúng cách.
Chấn thương mắt có thể để lại hậu quả nặng nề như giảm thị lực vĩnh viễn, sẹo giác mạc, nhiễm trùng nội nhãn, thậm chí mất chức năng thị giác nếu không được xử trí kịp thời và đúng cách.
Bệnh viện Mắt Hà Nội cảnh báo 5 nguy cơ chấn thương mắt thường gặp trong dịp Tết để người dân chủ động phòng tránh:
1.Tổn thương do pháo hoa, vật liệu dễ cháy nổ
- Các tai nạn liên quan đến pháo (pháo tự chế, pháo nổ, pháo hoa cầm tay không an toàn) có thể gây:
- Bỏng giác mạc
- Rách mí mắt
- Dị vật xuyên nhãn cầu
- Xuất huyết nội nhãn
Mức độ tổn thương thường nặng và diễn tiến nhanh, cần cấp cứu chuyên khoa ngay lập tức.
- Không sử dụng pháo tự chế, vật liệu dễ phát nổ
- Trẻ em tuyệt đối không tiếp xúc với pháo
- Giữ khoảng cách an toàn với nguồn lửa, tia lửa
2.Bụi bẩn, hóa chất khi tổng vệ sinh nhà cửa
- Dịp cuối năm, việc dọn dẹp, sơn sửa, sử dụng nước tẩy rửa làm tăng nguy cơ:
- Dị vật bắn vào mắt (bụi, mạt sắt, vôi, xi măng)
- Bỏng hóa chất (nước tẩy, xà phòng đậm đặc, chất tẩy rửa bồn cầu…)
- Bỏng hóa chất ở mắt là cấp cứu khẩn cấp, có thể phá hủy giác mạc chỉ trong thời gian ngắn.
Phòng tránh
- Đeo kính bảo hộ khi lau dọn, sửa chữa
- Không để hóa chất bắn lên mặt
- Bảo quản chất tẩy rửa xa tầm tay trẻ em
- Dầu nóng, hơi nóng trong quá trình nấu nướng
- Tai nạn bếp núc dịp Tết rất phổ biến, đặc biệt khi chiên rán, nấu số lượng lớn thực phẩm:
- Bỏng nhiệt vùng mi và giác mạc
- Tổn thương bề mặt nhãn cầu do hơi nóng, dầu sôi bắn vào
Phòng tránh
- Không cúi sát chảo dầu đang sôi
- Sử dụng nắp chắn, dụng cụ bảo vệ
- Tránh để trẻ em lại gần khu vực bếp
- Đồ chơi sắc nhọn – nguy cơ cao ở trẻ em
Các loại đồ chơi có cạnh sắc, súng bắn đạn nhựa, que nhọn, vật có lò xo… có thể gây:
- Trầy xước giác mạc
- Rách kết mạc
- Tổn thương xuyên nhãn cầu
- Trẻ em là nhóm nguy cơ cao nhất do chưa có ý thức tự bảo vệ.
Phòng tránh
- Chọn đồ chơi an toàn, không góc cạnh sắc nhọn
- Luôn có người lớn giám sát khi trẻ chơiDị vật vào mắt và xử lý sai cách
Dị vật như cát, bụi, mảnh kim loại nhỏ rất dễ bay vào mắt khi di chuyển, sửa chữa đồ đạc.
Sai lầm thường gặp là:
- Dụi mắt mạnh
- Tự lấy dị vật bằng tay hoặc vật nhọn
- Nhỏ thuốc không rõ nguồn gốc
- Những hành động này có thể làm xước giác mạc, nhiễm trùng, loét giác mạc.
XỬ TRÍ ĐÚNG KHI BỊ CHẤN THƯƠNG MẮT
Khi xảy ra tai nạn mắt:
NÊN
- Giữ mắt yên, hạn chế chớp mạnh
- Rửa nhẹ bằng nước sạch hoặc nước muối sinh lý (nếu dính bụi/hóa chất nhẹ)
- Che mắt bằng gạc sạch
- Đến ngay cơ sở chuyên khoa mắt
KHÔNG NÊN
- Dụi mắt
- Tự ý nhỏ thuốc
- Dùng tay hoặc vật nhọn lấy dị vật
- Chậm trễ đi khám khi đau, đỏ, chảy nước mắt nhiều, nhìn mờ
Phần lớn chấn thương mắt dịp Tết có thể phòng tránh nếu người dân nâng cao ý thức an toàn trong sinh hoạt. Khi có bất kỳ dấu hiệu bất thường ở mắt sau tai nạn, cần thăm khám chuyên khoa sớm để bảo tồn thị lực.
Bảo vệ đôi mắt hôm nay – Giữ trọn niềm vui ngày Tết.
Đặng Hương – CTXH
